kennisbank

Registratie in het medisch dossier

Referentiewaarden, screeningsoproepen en doseringen hangen aan één veld. Wat er gebeurt als dat veld iets anders gaat betekenen.

Marieke den Ouden·1 september 2026

In een medisch dossier is de registratie van sekse geen etiket maar een schakelaar. Er hangen concrete beslissingen aan vast, vaak zonder dat een behandelaar daar nog bij stilstaat.

Wat eraan vastzit

  • Referentiewaarden bij laboratoriumonderzoek: hemoglobine, creatinine en ferritine hebben verschillende normaalwaarden.
  • Screeningsoproepen: bevolkingsonderzoek naar borstkanker en baarmoederhalskanker wordt op dit gegeven uitgenodigd.
  • Doseringen van middelen waarbij lichaamssamenstelling of nierfunctie meespeelt.
  • Risicoscores voor hart- en vaatziekten, waarin sekse een vaste factor is.

Wat er misgaat bij één veld

Wanneer één veld zowel de aanhef als het medische gegeven moet dragen, verdwijnt het gegeven dat de zorg nodig heeft. Dan komt een laboratoriumuitslag met de verkeerde referentie terug, of blijft een screeningsoproep uit. Dat zijn geen theoretische risico’s; ze zijn in verschillende landen gedocumenteerd.

De oplossing die vakverenigingen bepleiten

Twee velden: één voor het geboortegeslacht, dat de klinische logica aanstuurt, en één voor de naam en aanhef waarmee iemand wordt aangesproken. Ze staan naast elkaar, ze bijten elkaar niet, en niemand hoeft iets in te leveren.

Wat een patiënt kan vragen

Staat in mijn dossier het gegeven waarop referentiewaarden en oproepen zijn gebaseerd, en klopt dat? Een behandelaar hoort daar antwoord op te kunnen geven.

Over de auteur

Marieke den Ouden schrijft op deze site over de registratie van sekse in zorg, data en voorzieningen. De teksten geven algemene voorlichting en vervangen geen medisch advies.